| |||||
|
|
DICCIONARIO DE LATÍN LITÚRGICO Vídeo que grabé hace unos días. Me parece muy útil para desmontar unos cuantos tópicos sobre el Opus Dei. Os lo recomiendo: A a (o ab o abs) + abl: de / desde / por abdo (3ª): cubrir / ocultar abeo-ire-ii (ivi)-itum (4ªirr.intr): irse abluo (3ª): lavar / limpiar abnego (1ªtr): negarse / negar abscedo (3ª): retirarse / marcharse abscessus-us: retirada abscondo-didi (o di)-ditum (3ªtr): esconder (se) absolvo-solvi-solutum (3ªtr): absolver / soltar absque + abl: sin abstergeo abstersi abstersum (2ªtr): limpiar abstinentia-ae: abstinencia absum abesse afui (irr.intr) + abl: estar ausente ac: y accedo accedi accessum (3ª): acceder accendo accendi accensum (3ªtr): encender acceptabilis-is-e: aceptable / digno accido accidi (3ªintr): caer en / sobre / suceder accipio accepi acceptum (3ªtr): recibir acer acris acre: agudo acies-ei: ejercito acquiro-quisivi-quisitum (3ªtr): adquirir / comprar acquisitio-onis: compra / adquisicion acriter (adv): con fuerza actus-us: acto ad + ac: hacia / hasta adaugeo (3ª): aumentar addo addidi additum (3ªtr): añadir / poner junto a adduco adduxi adductum (3ªtr): conducir / llevar adeo-ire-ii (ivi)-itum (4ªirr.intr): ir hacia / atacar adeptus-a-um: alcanzado (pp.de adipiscor) adhibeo adhibui adhibitum (2ªtr): usar / emplear adhuc (adv): todavia adicio-ieci-iectum (3ªtr): echar hacia / añadir adimpleo-plevi-pletum (2ªtr): cumplir adiutorium-ii (n): ayuda / socorro adiuvo adiuvi adiutum (1ªtr): ayudar admiro (1ª): admirar / comtemplar admitto admissi admissum (3ªtr): admitir / aceptar admoneo-monui-monitum (2ªtr): (hacer) recordar admoveo-movi-motum (2ªtr): mover / llevar adnuo (3ª): asentir / afirmar adorno (1ª): adornar adoro (1ªtr): adorar adscribo-scripsi-scriptum (3ªtr): adscribir / añadir adsum adesse adfui (irr.intr): estar presente / asistir (+dat) adultero (1ªtr): adulterar / falsificar aduno (1ªtr): unir / reunir aduro (3ª): quemar advenio adveni adventum (4ªintr): llegar / venir adventus-us (m): llegada adversus + ac: contra advocatus-i (m): abogado / defensor advoco (1ª): llamar advolo (1ª): volar / huir junto a aedifico (1ªtr): edificar aegyptus-i: Egipto aemulator-ris: imitador aeque (adv): justamente / igualmente aequor-is: llanura / mar aequus-a-um: justo / igual aer-is: aire aes-ris: bronce aestimator-ris: juez / espectador aestimo (1ªtr): estimar aetas-tis: edad aeternitas-tis: eternidad aeternus-a-um: eterno aether-is: eter / aire / cielo aevus-i: tiempo affectus-us (m): afecto affero attuli allatum (irr.3ªtr): traer / llevar afficio-feci-fectum (3ªtr): disponer / afectar / hacer afflatus-us: soplo (del Espiritu) ager agri (m): campo aggrego (1ª): añadir agito (1ªtr): mover / agitar agmen-inis: ejercito en batalla agnosco-novi-nitum (3ªtr): reconocer agnus-i (m): cordero ago egi actum (3ªtr): hacer / actuar agricola-ae (m): agricultor aio-ais-ait (def.tr): hablar / decir alienus-a-um: extranjero / ajeno aliquando (adv): alguna vez / a veces aliquis-a-um: alguno aliter (adv): de otro modo alius-a-ud: otro allevo (1ª): restaurar / levantar de nuevo alma-ae: alma almus-a-um: santo altar (e)-is (n): altar alter-era-erum: otro altissimus-a-um: altisimo / el Señor altitudo-inis: altitud altus-a-um (adj): alto / profundo alumnus-i: alumno / discipulo amanter (adv): amablemente / con amor ambo-ae-o: ambos / los dos juntos ambulo (1ªintr): pasearse / andar amen: asi sea (palabra aramaica) amicitia-ae (f): amistad amicus-a-um: amigo amissus-a-um: perdido (pp.de amitto) amitto-misi-missum (3ªtr): perder / abandonar amnis-is: rio amo (1ªtr): amar amor amoris (m): amor amplior-ius: mas grande amplius (adv): mas an: o ancilla-ae (f): sierva angelus-i (m): angel anima-ae (f): alma animal animalis (n): ser vivo / animal animus-i (m): animo / alma annuntio (1ªtr): anunciar annus-i (m): año annuus-a-um: anual ante + ac: delante de / ante antequam: antes de que antiquus-a-um: antiguo antistes-stitis: obispo / jefe / maestro anxius-a-um: ansioso / deseoso aperio aperui apertum (4ªtr): abrir apostolicus-a-um: apostolico / del o de los apostoles apostolus-i (m): apostol appareo apparui apparitum (2ªintr): aparecer appello (1ªtr): llamar apprehendo-hendi-hensum (3ªtr): tomar / captar appropinquo (1ªintr): acercarse approximo (1ª): acercar (se) / aproximar (se) aptus-a-um: apto / valido apud + ac: junto a aqua-ae (f): agua ara-ae (f): altar arbitror arbitratus sum (1ªtr): pensar / juzgar arbos (o arbor)-oris (f): arbol arca-ae: arca / baul arcanus-a-um: secreto / escondido arcus-us (m): arco ardeo (2ª): arder / quemarse ardor-is: ardor areo (2ª): secarse arma-orum (n.pl): armas arrideo (2ª): sonreir a alguien (+dat) ars artis (f): arte / talento / habilidad artus-us: articulacion arvum-i: campo de cultivo arx arcis (f): ciudadela / fortaleza / ciudad ascendo ascendi ascensum (3ªintr): subir ascensio-nis (f): subida / ascension asper-era-erum: aspero / duro asperus-a-um: aspero / (figur) riguroso aspicio-spexi-spectum (3ªtr): mirar asto astiti (1ªintr): detenerse / estar junto a o presente astringo (3ª): apretar astrum-i: astro / planeta astruo (3ª): construir / (fig) firmar at: pero attero (3ª): triturar / destrozar attingo attigi attactum (3ªtr): alcanzar / tocar auctoritas-tis (f): autoridad auctor-ris: autor audeo ausus sum (semidep.2ªintr): atreverse a audio (4ªtr): escuchar aufero abstuli ablatum (3ªtr): llevarse / quitar augeo auxi auctum (2ªtr.intr): acrecentar aura-ae (f): aura / brisa auricula-ae (f): oreja auris-is (f): oreja / oido aurora-ae: aurora aurum-i (n): oro aut: o autem: pero / y auxilium-i (n): auxilio / ayuda ave (interj): ¡Hola! / ¡adios! averto-verti-versum (3ªtr): alejar / desviar avis-is (f): ave azymus-i: acimo / sin levadura
B baptisma-atis (n): bautismo baptismus-i (m): bautismo baptista-ae: bautista baptizo (1ªtr): bautizar barathrum-i: abismo barbarus-i (m): barbaro. beatus-a-um: feliz / bienaventurado bellum-i (n): guerra bene / melius / optime (adv): bien / mejor / muy bien melius / optime / bene (adv): mejor / muy bien / bien optime / bene / meluis (adv): muy bien / bien / mejor benedico-dixi-dictum (3ªtr.intr) + ac.o dat: bendecir benedictio-onis (f): bendicion benedictus-a-um (adj): bendito beneficium-ii (n): beneficio / favor benignus-a-um: benigno / bueno beor (1ª): gozar bibo bibi bibitum (3ªtr): beber bis (adv): dos veces / por segunda vez blandimentum-i: halago / caricia blandus-a-um: blando blasphemo (1ªtr): blasfemar bonum-i (n): bien bonus-a-um (adj): bueno bracchium-ii (n): brazo brevis-is-e: breve
C cado cecidi casum (3ªintr): caer caducus-a-um: caduco / pasajero caecus-a-um: ciego caedes-is (f): matanza caedo cecidi caesum (3ªtr): cortar / romper caeles-litis: celestial caelestis-is-e: celestial caelitus (adv): desde el cielo caelum-i (n): cielo caligo-inis: oscuridad calix-icis (m): copa calor-ris: calor campus-i (n): campo candidus-a-um: blanco / candido candor-ris: candor / blancura cano cecini cantum (3ªtr.intr): cantar canorus-a-um: canoro / cantarin canticum-i: canto canto (1ªtr): cantar capillus-i (m) pilus-i (m): cabello capio cepi captum (3ªtr): coger / tomar captivus-a-um: cautivo / esclavo caput-itis (n): cabeza carcer-eris (m): carcel careo (2ªintr) + abl: carecer de caritas-tis (f): caridad carmen-inis (n): poema caro carnis (f): carne carus-a-um: caro / querido castellum-i (n): pueblo castra-orum (n.pl): campamento castus-a-um: casto casus-us (m): caida / caso catena-ae: cadena catholicus-a-um: catolico causa-ae (f): causa caveo cavi cautum (2ªtr): tener cuidado cedo cessi cessum (3ªintr.tr): irse / ceder celebris-e: celebre / famoso celebro (1ªtr): celebrar / festejar celsus-a-um: celeste / excelso cena-ae (f): cena ceno (1ªintr): comer / cenar centrum-i: centro cerno cernui cernitum (3ªtr): cribar / discernir cernuus-a-um: inclinado hacia tierra certamen-inis (n): competicion / lucha certe (adv): ciertamente certus-a-um: cierto cesso (1ªintr): cesar cetera (adv): por lo demas ceteri-orum (m.pl): los otros / los demas ceterum-i (n): el resto ceterus-a-um: restante chaos-i: caos / desorden charta-ae: papel / papiro chorea-ae: danza chorus-i: coro christianus-a-um: cristiano christias-dis: cristiano christus-i (m): Cristo cibus-i (m): alimento circa + ac: alrededor de circulus-i: circulo circumdo-dedi-datum (1ªtr): poner alrededor circumsto-steti-statum (1ªintr): rodear cito / citius (adv): deprisa / mas deprisa civis-is (m): ciudadano civitas-atis f: ciudad clam (adv): ocultamente clamo (1ªtr): gritar / clamar clamor-ris (m): clamor claritas-atis (f): claridad / iluminacion clarus-a-um: glorioso classis-is (f): flota / clase / division / categoria claudo clausi clausum (3ªtr): cerrar claudus-a-um: cojo clausula-ae: lugar cerrado clausus-a-um: cerrado clavis-is: llave clemens-ntis: clemente / bueno clerus-i (m): clero clima-tis: region coaduno (1ªtr): reunir / aunar coelum-i (n): cielo coepi coepisse coeptus sum (irr): comenzar cogitatio-onis (f): pensamiento cogito (1ªtr.intr): pensar cognitio-onis (f): conocimiento cognosco cognovi cognitum (3ªtr): conocer cogo coegi coactum (3ª): empujar / reclutar / reunir cohors-ortis: cohorte / tropa collaetor (1ªintr): alegrarse juntos colligo-collegi-collectum (3ªtr): juntar / recoger colloco (1ªtr): poner / colocar colo colui cultum (3ªtr): dar culto / cultivar colonus-i: colono coma-ae (f): cabellera / melena comedo (3ªtr): comer comes comitis (m / f): compañero (a) commemoratio-onis (f): conmemoracion / recuerdo committo-misi-missum (3ªtr): cometer commixtio-onis (f): mezcla communicatio-onis (f): comunicacion / comunion communico (1ªtr): comunicar / comulgar communio-onis (f): comunion communis-is-e: comun compar-ris: igual / semejante compes-dis: grillo / esposas competenter (adv): competentemente complantatus-a-um: injertado compleo-plevi-pletum (2ªtr): llenar / cumplir compono-posui-positum (3ªtr): componer comprimo (3ª): comprimir compunctio-nis: compuncion / arrepentimiento concedo-cessi-cessum (3ªtr): conceder / entregar conceptus-a-um: concebido (pp.de concipio) concessus-a-um: concedido concido (3ª): caer concino (3ª): cantar (en coro) concipio-cepi-ceptum (3ªtr): concebir concitus-a-um: reunido / excitado concludo (3ª): concluir / terminar / encerrar conclusio-onis (f): conclusion / cierre concrepo (1ª): crepitar conculco (1ª): pisar condemnatio-onis (f): condenacion condicio-onis (f): condicion conditor-ris: fundador / creador condo condidi conditum (3ªtr): fundar / establecer condoleo (2ª): dolerse / compadecerse conduco (3ª): llevar / guiar confero contuli collatum (3ªirr.tr): conferir confessio-nis: confesion / proclamacion conficio (3ªtr): hacer / confeccionar confido-fisus sum (semidep.3ªintr): confiar en configuro (1ªtr): configurar / establecer / construir confirmo (1ªtr): confirmar confiteor confessus sum (2ªtr): confesar / alabar conforto (1ªtr): confortar confrango (3ª): romper confundo (3ª): confundir congaudeo (3ª): alegrarse con conglorifico (1ªtr): glorificar juntamente congrego (1ªtr): reunir coniungo coniunxi coniunctum (3ªtr): unir coniux-iugis: conyuge conscius-a-um: consciente consecro (1ª): consagrar / dedicar consensus-us (m): consentimiento consequor consecutus sum (3ªtr): conseguir conservo (1ª): guardar / conservar consilium-i (n): decision / consejo consisto constiti (3ªintr): detenerse / consistir en consolatio-onis (f): consolacion consors-ortis: consorte / esposo-a consortium-i (n): consorcio / union conspectus-us (m): presencia constituo-stitui-stitutum (3ªtr): establecer consto (1ªintr): constar / pararse consubstantialis-is-e: consustancial consuetudo-tudinis (f): costumbre consul-is: consul consulo-sului-sultum (3ªintr): deliberar / reflexionar consummo (1ªtr): completar consurgo (3ª): levantarse contamino (1ªtr): mezclar / contaminar contego (3ª): proteger / (3ª p) ocurre contemno-tempsi-temptum (3ªtr): despreciar contemplor (1ªtr): contemplar / examinar contendo-tendi-tentum (3ªtr): tender / luchar contentus-a-um: contenido / contento contineo-tinui-tentum (2ªtr): contener contingo-tigi-tactum (3ªtr): tocar / respectar contra + ac: contra contritus-a-um: afligido contumelia-ae (f): ofensa convenio (3ªintr): acudir / reunirse / convenir conversor-versatus sum (1ªintr): habitar / vivir converto-verti-versum (3ªtr): volver / convertir conviva-ae (m / f): invitado convivium-i (n): banquete / festin cooperor (1ªtr): cooperar copia-ae (f sing): abundancia copiae-arum (f pl): tropas / riquezas cor cordis (n): corazon coram + abl: en presencia de cornu cornus (n): cuerno / fuerza corona-ae: corona corono (1ª): coronar / culminar corpus corporis (n): cuerpo corrigo (3ª): corregir corrumpo corrupi corruptum (3ªtr): corromper corruo (3ª): derrumbarse corruptio-onis (f): corrupcion coruscus-a-um: brillante cotidianus-a-um (adj): cotidiano cotidie (adv): cada dia cras (adv): mañana crastinus-a-um: del mañana creator-oris: creador creatura-ae (f): criatura credens-ntis: creyente creditus-a-um: creido / confiado / entregado credo credidi creditum (3ªintr): creer creo (1ªtr): crear cresco crevi cretum (3ªintr): crecer / nacer / producirse crimen-inis (n): crimen crucifigo-fixi-fixum (3ªtr): crucificar crucifixus-a-um: crucificado crudelissimus-a-um: crudelisimo cruor-ris: sangre (derramamiento de) crux crucis (f): cruz cubile-is: cubil / lugar cerrado culmen-inis: cima / parte alta de alguna cosa culpa-ae (f): culpa cultor-oris (m): cultivador / adorador cultus-us (m): culto cum + abl: con / junto a cunctus-a-um: todo cupiditas-tatis (f): deseo cupio (4ªtr): apetecer / ansiar cupitus-a-um: deseado cur? (adv): ¿por que? cura-ae (f): cuidado / vigilancia curo (1ªtr): cuidar curro cucurri cursum (3ªintr): correr currus-us (m): carro cursito (1ª): corretear cursus-us: curso / carrera / recorrido curvo (1ª): curvar custodia-ae: guardia / custodia custodio (1ªtr): guardar / custodiar custos-odis (m): custodio
D damnatio-onis (f): castigo damno (1ªtr): condenar damnum-i: condena / daño dator-ris: dador / el que da algo de + abl: de / desde / acerca de debeo debui debitum (2ªtr): deber debitor-oris (m): deudor / ofensor debitum-i (n): deuda / ofensa debitus-a-um: debido / deuda decerno decrevi decretum (3ªtr): discernir decipio decepi deceptum (3ªtr): engañar decorus-a-um: conveniente / decoroso / hermoso decus decoris (n): decoro / conveniencia deduco-duxi-ductum (3ªtr): hacer bajar / deducir defectus-us (m): defecto defendo defendi defensum (3ªtr): defender defero-tuli-latum (irr.3ªtr): entregar / descender deficio-feci-fectum (3ªtr.intr): faltar / apartarse defunctus-a-um: difunto deinde (adv): despues / ademas deitas-atis: divinidad / deidad delectus-a-um: elegido / escogido deleo delevi deletum (2ªtr): borrar / destruir delictum-i (n): delito deligo (3ªtr): elegir demergo (3ª): sumergir demonium-i (n): demonio denarius-i (m): denario denique (adv): finalmente dens-ntis (m): diente dependeo (2ªintr): depender de depono deposui depositum (3ªtr): deponer / quitar deposco (3ª): pedir deprecatio-onis (f): suplica deprecor (1ªtr): desviar / conjurar / suplicar deprimo (3ª): deprimir / apretar / oprimir deputo (1ª): pensar / juzgar derelinquo-liqui-lictum (3ªtr): abandonar descendo-scendi-scensum (3ªintr): bajar desero-deserui-desertum (3ªtr): abandonar / plantar / sembrar desidero (1ªtr): desear desino desii desitum (3ªtr): cesar / dejar / abandonar despicio-spexi-spectum (3ªtr): despreciar desponsata-ae: casada destruo-struxi-structum (3ªtr): destruir / desedificar desum defui (irr.intr) + dat: faltar deterior-ior-ius: peor detraho-traxi-tractum (3ªtr): sustraer / retraer deus-i (m): Dios devasto (1ª): devastar / destruir devotio-nis (f): devocion / reverencia dextera-ae (f): derecha dexter-dextera-dexterum: derecho dexterus-a-um: diestro / derecho diabolus-i (m): diablo / demonio diaconus-i (m): diacono dicator-ris: el que ordena algo o lo establece dico dixi dictum (3ªtr): decir dies diei (m / f): dia difficilis-is-e: dificil diffusus-a-um: difundido digitus-i (m): dedo dignor (1ª): dignarse / abajarse dignor (1ªtr): juzgar digno dignus-a-um + abl: digno dilectio-onis (f): amor diligo dilexi dilectum (3ªtr): amar diluo (3ª): diluir / disolver / desatar dimissio-onis (f): envio / despedida dimitto dimisi dimissum (3ªtr): despedir / perdonar diremptio-nis: separacion dirigo direxi directum (3ªtr): enderezar / dirigir dirus-a-um: siniestro / de mal agüero / terrible discedo-cessi-cessum (3ªintr): irse / separarse discipulus-i (m): discipulo / alumno disco didici (3ªtr): aprender discumbo-bui-bitum (3ªintr): recostarse discutio (3ª): destrozar / disipar dispensatio-onis (f): dispensacion / concesion dispergo-spersi-spersum (3ªtr): esparcir / dispersar dispersus-a-um: disperso / desperdigado dispono-posui-positum (3ªtr): disponer / establecer dissipo (1ªtr): dispersar / disipar dissolvo (3ª): disolver distinguo (3ª): distinguir ditior (cp.de dives-itis): rico dito (1ª): enriquecer [de di (vi)to] diu (diutius / diutissime) (adv): durante largo tiempo diurnus-a-um: diurno / durante el dia diversus-a-um: distinto / diverso dives-itis (subst.adj): rico divido divisi divisum (3ªtr): dividir divinitas-atis (f): divinidad / deidad divinitus (adv): de origen divino divinus-a-um: divino divisio-onis (f): division divitiae-arum (f pl): riquezas do dedi datum (1ªtr): dar doceo docui doctum (2ªtr): enseñar doctor-ris: doctor doctus-a-um: docto dogma-tis: creencia dolor-oris (m): dolor domesticus-i: siervo / perteneciente a la casa dominus-i (m): señor domne: apocope de domine / voc.de dominus domus-us (f) (abl. domo): casa donec: mientras / hasta que / cuando dono (1ªtr): dar / regalar / perdonar donum-i (n): don dormio (4ªintr): dormir dubito (1ªtr): dudar dubium-ii (n): duda dubius-a-um: dudoso duco duxi ductum (3ªtr): conducir / llevar ductor-is: conductor ductus-us: accion de conducir / guia dulcedo-dinis (f): agrado / dulzura dulcis-is-e: dulce / agradable dum: mientras / hasta que duo duae duo (numeral): dos durus-a-um: duro dux-ducis (m): jefe
E e / ex + abl: de / desde (por) ecce (adv): he aqui ecclesia-ae (f): Iglesia / congregacion edo edi esum (3ªtr): comer edo edidi editum (3ªtr): poner fuera / hacer salir / engendrar effero extuli elatum (3ªtr.irr): sacar de / llevarse efficio-feci-fectum (3ªtr): hacer / producir effundo-fudi-fusum (3ªtr): vertir / derramar effusio-nis: efusion egenus-a-um: pobre / necesitado ego (pron): yo egredior-gressus sum (3ªintr): salir egressus-a-um: pp.de egredior / saliendo eia (interj): ea! eicio eieci eiectum (3ªtr): echar electus-a-um: elegido eleemosyna-ae (f): limosna elevatus-a-um: elevado / alto elido (3ª): arrancar / hacer salir eligo elegi electum (3ªtr): elegir emereor (2ª): ganarse el retiro militar emitto emisi emissum (3ªtr): enviar / echar fuera emo emi emptum (3ªtr): comprar en (interj): ¡Eh! ¡ay! enim (conj): pues / puesto que eniteo (2ª): brillar / resplandecer enitesco (3ª): comenzar a brillar enitor (3ª): esforzarse eo-ire-ii (ivi)-itum (4ªirr.intr): ir episcopalis-is-e: episcopal / del obispo episcopus-i (m): obispo eques equitis (m): jinete / caballero equitatus-us (m): caballeria equus-i (m): caballo erga + ac: hacia / respecto a / para con ergo (conj.ilat): por tanto eripio-ripui-reptum (3ªtr): arrebatar erro (1ªtr): errar / equivocarse error-ris: error erudio (4ªtr): pulir / enseñar eruo erui erutum (3ªtr): sacar / deducir esca-ae (f): alimento esurio (4ªintr): tener hambre et (conj): y / tambien ethnicus-i: extranjero etiam (adv): asi / tambien etiamsi: aunque eucharisticus-a-um: eucaristico eva-ae: Eva evanesco evanui (3ªtr): desaparecer evangelicus-a-um: evangelico evangelista-ae: evangelista evangelium-i (n): evangelio evangelizo (1ªtr): evangelizar everto (3ª): dar la vuelta / revolver ex (e) + abl: de / desde exalto (1ªtr): exaltar exaudio (4ªtr): escuchar excelsum-i (n): lugar alto excelsus-a-um: excelso / celestial excipio-cepi-ceptum (3ªtr): recibir excitatus-a-um: excitado / levantado excutio-cussi-cussum (3ªtr): hacer caer / echar / sacudir exemplum-i (n): ejemplo exeo-ire-ii (ivi)-itum (4ªirr.intr): irse exerceo exercui exercitum (2ªtr): ejercitar exercitus-us (m): ejercito exhibeo-hibui-hibitum (2ªtr): exhibir exigo exegi exactum (3ªtr): expulsar / terminar / determinar existimo (1ªtr): juzgar / estimar exitus-us (m): salida exortus-a-um: salido / nacido experior expertus sum (3ªtr): experimentar expio (1ª): expiar exsilium-ii (n): destierro exspecto (1ªtr): esperar exstinguo-stinxi-stinctum (3ªtr): extinguir / apagar exsto (1ª): sobresalir exsul-sulis (m): desterrado exsultatio-onis (f): salto / alegria exsulto (1ªintr): exsultar / regocijarse exsurgo (3ª): levantarse extendo-tendi-tentum (3ªtr): extender exter-era-erum: exterior extergeo extersi extersum (3ªtr): enjugar exterus-a-um: extranjero / externo extra + ac: fuera de / excepto
F fabulor (1ªtr): conversar / charlar facies-ei (f): forma exterior / cara facilis-is-e: facil facinus-us: acto / crimen facio feci factum (3ªtr): hacer factor-oris (m): autor / agente factum-i (n): hecho fallax-acis: mentiroso fallo fefelli falsum (3ªtr): engañar falsus-a-um: falso fama-ae (f): fama familia-ae (f): familia / servidumbre famulus-i: siervo p class=MsoNormal>famulus-i (m): famulo / siervo farina-ae (f): harina fastidium-i: hastio fateor fassus sum (2ªtr): confesar / declarar fatum-i (m): hado faveo favi fautum (2ªintr): favorecer fax-cis (f): antorcha / astro / ardor fecundus-a-um: fecundo fel fellis (n): hiel felix-icis: feliz femina-ae: mujer / hembra fera-ae (f): fiera fere (adv): casi fermentum-i (n): levadura fero (fers ferre) tuli latum (3ªtr): llevar ferrum-i (n): hierro fessus-a-um: cansado / agobiado festino (1ªintr): darse prisa / ir deprisa fibra-ae: fibra fidelis-is-e: fiel fides fidei (f): fe fiducia-ae (f): confianza figo fixi fixum (3ªtr): clavar / fijar filia-ae (f): hija filius-ii (m): hijo finis-is (m): fin fio-fieri-factus sum (irr): llegar a ser / ser hecho firmo (1ªtr): afirmar / consolidar / asegurar fixo (1ª): fijar / clavar flagro (1ª): arder flamen-inis: Espiritu flamma-ae (f): llama flammesco (3ª): llamear / encenderse flammeus-a-um: en llamas / encendido flecto flexi flexum (3ªtr.intr): doblar / flexionar fleo flevi fletum (2ªintr): llorar fletus-us: lloro / llanto floreo (2ª): florecer flor-is: flor fluctus-us (m): ola / turbulencia fluentum-i: olas / rio / corriente de agua fluidus-a-um: liquido / fluido flumen-inis (n): rio fluvius-i: rio foedus-eris (n): alianza fons-ntis (m): fuente fore: infinitivo futuro de sum foris (adv): fuera forma-ae (f): forma / figura formo (1ªtr): formar / dar forma forte (adv): quiza fortis-is-e: fuerte fortiter (adv): con fuerza fortitudo-inis (f): fortaleza fortuna-ae (f): fortuna forum-i (n): foro foveo (2ª): calentar / favorecer / acunar fragilis-e: fragil / rompible frango fregi fractum (3ªtr): romper / fragmentar frater fratris (m): hermano fraus fraudis (f): fraude frequens-ntis: numeroso / frecuente fretum-i: rio frons-ntis (f): frente fructus-us (m): fruto frumentum-i (n): trigo fruor fructus o fruitus sum (3ªintr) + abl: gozar de frustra (adv): en vano fuga-ae (f): fuga fugio fugi fugitum (4ªintr): huir fugo (1ª): poner en fuga / hacer huir fulgeo fulsi (2ªintr): resplandecer fulgidus-a-um: refulgente fulvus-a-um: amarillo fundamentum-i (n): fundamento / base fundo fudi fusum (3ªtr): derramar / difundir fundo (1ª): fundar fundo (1ªtr): asentar / edificar / fundar fundo (3ª): fundir / derramar / verter fungor functus sum (3ªintr): ocupar un cargo funis-is (m): cuerda funus-eris (n): funerales / exequias furia-ae: ira / furia furor (1ªtr): robar furtum-i (n): robo fusco (1ª): oscurecer
G gaudeo gavisus sum (semi.2ªintr) + abl: gozar gaudium-ii (n): gozo / alegria gemitus-us: gemido / lamento gemo gemui gemitum (3ªintr): gemir generatio-onis (f): generacion genero (1ªtr): engendrar genimen-inis (n): fruto / germen / progenitura genitrix (genetrix)-tricis (f): madre genitus-a-um: engendrado / hijo geno (gigno / gignere): dar a luz gens-ntis (f): nacion genus-eris (n): origen / nacion / genero genu-us (n): rodilla germen-inis: semilla / germen gero gessi gestum (3ªtr): llevar / transportar gigno (geno) genui genitum (3ªtr): originar / engendrar gladius-ii (m): espada glisco (3ª): desear gloria-ae (f): gloria glorifico (1ªtr): glorificar glorior (1ªintr): gloriarse gloriosus-a-um: glorioso gradior gressus sum (3ªintr): andar gradus-us: paso / escalon / grado granum-i (n): grano grates- (um): agradecimiento gratia-ae (f): gracia gratus-a-um: grato gravatus-a-um: cargado con / pesado gravis-is-e: grave / pesado grex gregis (m): rebaño gurges-itis: torbellino / abismo gusto (1ª): probar / gustar guttur-is: garganta
H habeo-bui-bitum (2ªtr): tener / considerar habito (1ªintr): habitar habitus-us: habito haereo haesi haesum (2ªintr) + dat: adherirse haud (adv): no (niega una palabra) haurio (3ª): sacar / extraer hereditas-atis (f): heredad / herencia heri (adv): ayer hic / huc / hinc / hac (adv): aqui (ubi / quo / unde / qua) hinc (adv): de aqui hodie (adv): hoy (= hoc die) hodiernus-a-um: del dia de hoy / de hoy dia homo hominis (m): hombre honestissimus-a-um: honestisimo honestus-a-um: honrado / honesto honoro (1ªtr): honrar honor-oris (m): honor honos-ris: honor / honra hora-ae (f): hora horridus-a-um: erizado / encrespado / horrible hortor (1ªtr): exhortar hostia-ae (f): victima hostis-is (m / f): enemigo huc (adv): a este lugar / aqui huiusmodi (adv): de este modo humanitas-atis (f): humanidad humanus-a-um: humano humilio (1ªtr): humillar humilis-is-e: humilde humilitas-atis (f): humildad humus-i: tierra hymnus-i: himno / canto hypocrita-ae (m): hipócrita p class=MsoNormal>
I iaceo iacui (2ªintr): yacer / estar (acostado) iacio ieci iactum (3ªtr): lanzar / echar iacto (1ªtr): lanzar iam (adv): ya ianua-ae (f): puerta ibi / eo / inde / ea (adv): alli (ubi / quo / unde / qua) idem-eadem-idem: lo mismo (identico) ideo (conj): por lo tanto ieiunium-i: ayuno ieiuno (1ªintr): ayunar iesus (ac -um / demas casos -u): Jesus igitur (adv): asi pues / por tanto igneus-a-um: de fuego ignis-is (m): fuego ignotus-a-um: desconocido illabor (3ª): resbalarse / insinuarse ille-illa-illud: aquel illibatus-a-um: inmaculado / no tocado illic / illuc / illinc / illac (adv): alli (ubi / quo / unde / qua) illigo (1ª): atar / ligar illumino (1ªtr): iluminar illustratio-onis (f): ilustracion imago-ginis (f): imagen immaculatus-a-um: no manchado / inmaculado immensus-a-um: enorme / inmenso immo (adv): al contrario / mejor immobilis-e: quieto / inmovil immolatio-onis (f): inmolacion / sacrificio immolatus-i: inmolado / sacrificado immunditia-ae: suciedad impello (3ªtr): empujar / impeler impendeo (2ª): gastar / emplear impendo-pendi-pensum (3ªtr): gastar imperator-oris: general imperium-i (n): mando / imperio impero (1ªtr): mandar impetro (1ª): pedir impetus-us (m): empuje impius-i: impio / nefasto impleo-plevi-pletum (2ªtr): llenar / cumplir impono imposui impositum (3ªtr): imponer imprimo (3ª): empujar hacia abajo imus-a-um: parte mas baja o profunda in + abl: en / entre in + ac: para / hacia / a inaccessibilis-is-e: inaccesible / inalcanzable inanis-is-e: vano / desposeido incarnatio-onis (f): encarnacion incarnatus-a-um: encarnado / hecho carne incertus-a-um: inseguro incessanter (adv): sin cesar incido incidi incisum (3ªtr): cortar en / hacer una incision en incido incidi (3ªintr): caer en o sobre / chocar incipio incepi inceptum (3ªtr): empezar inclitus-a-um: famoso incola-ae: habitante incolumitas-atis (f): incolumidad / entereza inde (adv): de alli induco-duxi-ductum (3ªtr): llevar / inducir indulgeo-dulsi-dultum (2ªintr): tener compasion / perdonar | |||